Dieta ketogeniczna, znana także jako dieta keto. Od kilku lat cieszy się rosnącą popularnością zarówno wśród osób chcących zredukować masę ciała, jak i tych, które poszukują sposobów na poprawę zdrowia i metabolizmu. Na czym polega ten sposób żywienia? Jakie są jego potencjalne korzyści i zagrożenia?
Czym jest dieta ketogeniczna?
Dieta ketogeniczna to sposób odżywiania charakteryzujący się bardzo niskim spożyciem węglowodanów (<50 g dziennie), wysokim spożyciem tłuszczów (70–80% energii z diety) i umiarkowanym spożyciem białka (15–20% energetyczności diety). Celem takiego modelu żywienia jest wprowadzenie organizmu w stan ketozy. To metaboliczny stan, w którym zamiast glukozy jako głównego źródła energii wykorzystywane są ciała ketonowe powstające z tłuszczów.
Korzyści zdrowotne
Dieta ketogeniczna została początkowo opracowana jako terapia wspomagająca leczenie padaczki lekoopornej u dzieci – i do dziś jest stosowana klinicznie w tym celu. W ostatnich latach zaczęto ją badać także pod kątem innych schorzeń:
otyłości: liczne badania wykazują, że dieta keto może być skuteczna w krótkoterminowej redukcji masy ciała, szczególnie dzięki efektowi sytości tłuszczów i ograniczeniu spożycia węglowodanów,
insulinooporności: zauważono poprawę glikemii i większą kontrolę poziomu insuliny.
wpływ na układ nerwowy: Trwają badania nad potencjalnym wpływem ketozy na neurodegenerację – w tym chorobę Alzheimera czy Parkinsona.
Potencjalne zagrożenia i skutki uboczne: Nie każdy powinien stosować dietę ketogeniczną bez konsultacji z lekarzem. Początkowo może wystąpić tzw. „grypa ketonowa”, objawiająca się zmęczeniem, bólami głowy czy rozdrażnieniem. Długofalowe stosowanie może prowadzić do niedoborów witamin i minerałów (np. magnezu, wapnia, potasu), zaparć oraz wzrostu poziomu cholesterolu LDL. U osób z chorobami wątroby, trzustki lub nerek stosowanie diety keto może być niebezpieczne. Dieta keto może być skuteczna i bezpieczna, o ile jest odpowiednio zaplanowana i monitorowana. Wymaga jednak dużej wiedzy dietetycznej, nie wystarczy po prostu „jeść tłusto”. Ważne jest, by tłuszcze pochodziły z wartościowych źródeł (awokado, oliwa z oliwek, orzechy, tłuste ryby), a nie z przetworzonej żywności bogatej w tłuszcze nasycone i przetworzone tłuscze trans.
Co jeść na diecie keto?
Jeśli nie masz pomysłu na posiłki lub boisz się, że nie uda Ci się ich zbilansować w odpowiedni sposób i spożywać odpowiednich posiłków, skorzystaj z usług cateringu dietetycznego. Można znaleźć pyszności takie jak: keto kanapki z pieczonym schabem, majonezem pietruszkowym i ogórkiem konserwowym, zupę kapuśniak z frankfuterkami czy pankejki kakaowe z twarożkiem fistaszkowym i musem z czarnej porzeczki.
Owoce na diecie keto? Jak widać- można! Dieta ketogeniczna nie powinna być traktowana jako uniwersalne rozwiązanie. Kluczem do zdrowia jest personalizacja, czyli dobór diety zgodnie z potrzebami organizmu, stanem zdrowia i stylem życia.
Poznaj jadłospis na naszej diecie ketogenicznej tutaj.
Literatura dietetyka:
1. Pondel, N., Liśkiewicz, D., Liśkiewicz, A. Dieta ketogeniczna-mechanizm działania i perspektywy zastosowania w terapii: dane z badań klinicznych. Postępy Biochemii, 2020
2. Batch, J. T., Lamsal, S. P., Adkins, M. i wsp. Advantages and Disadvantages of the Ketogenic Diet: A Review Article. Cureus, 2020.
3. Dowis, K., & Banga, S. The Potential Health Benefits of the Ketogenic Diet: A Narrative Review. Nutrients, 2021.
4. Hengist, A., Davies, R. G., Walhin, J. P. i wsp. Ketogenic diet but not free-sugar restriction alters glucose tolerance, lipid metabolism, peripheral tissue phenotype, and gut microbiome: RCT. Cell Reports Medicine, 2024.
5. https://panel.gastropaczka.pl/menu